De Piano van Caterina Valente

De Grand Upright van zangeres en actrice Caterina Valente , zojuist gearriveerd in mijn studio.

In Juni 2020 kreeg ik een appje van een vriend van me. ‘ Zoek je nog een piano?’ . Ik had gespaard om in mijn huis een langgekoesterde droom te verwezenlijken. Ik wilde graag een zwarte vleugel. Door de corona crisis had ik echter mijn spaargeld aangebroken en het idee van een vleugel in mijn huis op de lange baan gezet. Wel was ik een maand eerder een thuisstudio begonnen. Ik had mijn externe werkplek afgezegd en had een ruimte in mijn huis ingericht als (elektronische) studio. Hij stuurde ook een foto. Wat een beauty, dacht ik. De piano zag er uit als een Grand Dame. Prachtig zwart antiek, met kaarsenstandaards, en mooie ronde tussenbalkjes. Echt hoog ook, een Grand Upright, oftewel een rechtopstaande vleugel. Ik reageerde op het appje : Jazeker, dat zou ik wel willen, ik heb alleen nul euro. Mijn vriend vroeg of ik mijn pianoalbum nog eens kon opsturen. Ik zou later weer bericht krijgen. Ok. prima. Enfin, ik ging verder met mijn artistiek onderzoek naar zeep. Een week later kreeg ik bericht. ‘Je hebt m! Je mag m gratis meenemen als je m zelf komt ophalen. En oh ja, de piano is van Caterina Valente geweest. Veel plezier ermee.’

Caterina Valente, dat klonk als een artiestennaam. Ik moest eerlijk bekennen dat ik haar niet kende. Ik typte op internet haar naam in. Op youtube verscheen deze video, waarin ze samen met Dean Martin heerlijk ontspannen aan het zingen is.

Op deze plaats zou dan de emoticon komen van die met die grote open ogen. Jeetje. dacht ik. Wat een leuk mens! Ik speurde nog wat verder en ontdekte dat ze een grootheid is. Een grand dame van de eerste orde. Ik belde mijn ouders om te vertellen dat ik een piano in huis kreeg. Leuk! reageerde mijn moeder. Ik had hun aanbod eerder dit jaar afgeslagen om mijn eigen oude piano in huis te nemen. Deze stond bij mijn ouders. En ik vind dat als ik bij hun ben dat ik dan aldaar muziek zou moeten kunnen maken, omdat dat fijn is in hun huis. Mijn vader is gepensioneerd en begonnen met saxofoonles. Hij speelt al heerlijke solo’s. En dus is het mooi om samen met mijn vader en mijn broer (die saxofonist is) muziek te maken. Mijn zussen en moeder zingen graag. Aldus is het een heerlijkheid dat daar een piano staat. Maar goed, nu had ik dus het bericht dat er een piano in mijn huis kwam. Oh ja, en de piano is vroeger van Caterina Valente geweest, zei ik terloops. Mijn moeder maakte een soort hoog piepend geluid gevolgd door wat woorden als wat? Hè? Ja echt wat nou hè? Waaaaaat? En toen ze weer op normale toonhoogte kon praten riep ze dat ze vroeger helemaal fan geweest was en al haar muziek grijsdraaide.

De piano stond in een huis vlakbij hockeyclub Klein Zwitserland in Den Haag. Ik had opgezocht wat een pianoverhuisbedrijf kostte. Dat begon ergens bij de 800 euro…jeetje. Nou, gelukkig had ik vrienden op crossfit. Aldus bestelde ik een busje en zorgde voor wat stevige muscles. Op de dag zelf bleek het busje dat ik had geregeld veel te klein. Daar paste de piano niet eens in. Ik belde de boys af en wilde de boel op de lange baan schuiven. Maar Len (de vriend van wie de piano vroeger was geweest) zei dat de piano toch echt snel opgehaald moest worden. Let’s fix it good dan. Ik regelde nu een grote bus met laadklep, spanbanden , doeken en een goede kar. En twee dagen later waagde we opnieuw een poging. Dit was ook veel beter, want zonder deze spullen was het nooit gelukt. De piano woog minstens 350 kilo en was op de centimeter door de deur heen te krijgen. De krachtsinspanning die geleverd moest worden om de piano op het hondje te krijgen was zo intens dat een volwassen man van 2 meter, met behoorlijk wat krachttraining achter de kiezen helaas wat spiertjes verrekte. Gelukkig was er voor het huis een buitenfitness aan de gang en konden we iemand extra charteren om te helpen tillen. Na een uur minutieus til en sleepwerk stond de piano dan eindelijk in de bus.

In Utrecht moest de piano mijn appartement in. Gelukkig paste hij in de lift en was er verder geen obstakel. Met een handig systeem van cementblokken die ik nog had liggen bedacht Marius een manier om de piano zonder extreme tilkracht van het hondje af te krijgen. En hopsa, Na een halve dag stond Caterina’s Grand Upright in mijn studio.

Marius, Jesse en Menno, chille krachtpatsers.
De Top-Piano-Verhuis-Boys

De piano was niet meer gestemd. Ik moest naar Buitenkunst de volgende dag, dus in de tussentijd zou de piano mooi kunnen wennen aan de nieuwe omgeving. Toen ik na twee weken terugkwam wilde ik natuurlijk het liefst zo snel mogelijk op de piano kunnen spelen. Ik checkte een aantal pianostemmers. De eerste reageerde niet snel genoeg. De tweede ook niet. De derde reageerde, maar het was een beetje een vreemd gesprek. Ik moest direct elk halfjaar ingepland worden, net als met de tandarts. De betreffende vrouw , die de zaken deed voor haar man, klonk aan de telefoon nog ouder dan de piano. Ik maakte toch maar een afspraak. Diezelfde avond reageerde pianostemmer 2. Ze vertelde dat het handig was om de piano minstens drie weken te laten acclimatiseren. Ik voelde veel meer fijnheid bij deze stemmer, die direct met goede raad kwam. De volgende dag belde ik stemmer 3 af en vroeg stemmer 2, genaamd Carla, langs te komen. Ik wilde dat Caterina’s piano in ieder geval goed werd verzorgd potverdorie.

Carla aan het werk

Ook had Carla een boekje bij zich waar we konden zien hou oud de piano was. De prachtige Mason & Hamlin bleek uit 1901 te komen. Ze vertelde dat er in Europa vrijwel geen Mason & Hamlin te vinden is. Deze werden niet verkocht alhier. Iemand moet de piano hebben geïmporteerd vanuit Amerika. Carla heeft rustig de tijd genomen om de piano te stemmen. ‘Het mechaniek is gereviseerd geweest. En niet op zo’n goede manier vertelde ze. Wellicht kun je overwegen om dat nog eens te laten doen. De hamers zijn namelijk wat aan de zware kant waardoor het terugveermechaniek soms een soort kleine dubbelslag produceert.’

Mason & Hamlin met serienummer 12458 , wat uitkomt op het jaartal 1901

Al snel kwamen mijn ouders op bezoek. En alsof Caterina zelf een beetje aanwezig was , werd mijn moeder natuurlijk helemaal gelukkig. Ze speelt geen piano, maar alleen al het contact met deze magische creatie was subliem.

Mijn moeder achter de piano.

Nu de piano gestemd is wordt het tijd om eens te gaan kijken wat ze te zeggen heeft. Ik ben begonnen met de eerste testopnames om te zien of de microfoons die ik nog heb liggen ok zijn voor de opnames. Ik heb de Rode NT4 stereo condensator microfoon opgehangen aan het plafond. Het geluid klinkt echt prachtig. Helaas is er afgelopen week een hamertje gebroken. De F# doet het niet meer…Ik merk ook dat de piano nu al een beetje ontstemd. Ik heb er al veel op gespeeld de laatste weken. De piano is niet heel snel, maar heeft een hele gedragen klank. Heel vol en rijk aan harmonischen. Je moet je best doen om niet hard te spelen. Maar voor langzame Chopin gaat het goed. De piano nodigt ook uit tot zingen heb ik gemerkt.

Het plan is om de komende maanden een album te maken. Een album dat ik ergens tegen de kerst naar Caterina wil sturen. Ze leeft nog en woont nu in Zwitserland. Ze is nu 89 jaar.

De eerste improvisatie

Hier een kort stukje van een eerste improvisatie. Het album ga ik wat meer gelaagd maken, met verschillende takes over elkaar heen. Ook komen er denk ik wel wat vocalen op. In ieder geval zal ik het proces op mijn site blijven delen.

vlak nadat de piano is gearriveerd
After I worked on the action of the hammers
fixed the sustain pedal
A bit longer improv with small bit of reverb
very minimal out of a chord progression
with a background of DX7 synth and lots of reverb